Iğdır Gazetesi IĞDIR YÖRESİNDE BİTKİLER İLE YAPILAN YEMEKLER - Ziya Zakir ACAR - Iğdır Gazetesi - Iğdır gazetesi, ığdır haberleri

IĞDIR AK Parti İl Başkanlığından 17 EYLÜL ADNAN MENDERES VE YOL ARKADAŞLARININ İDAM EDİLİŞİNİN 60’INCI YIL DÖNÜMÜ BASIN AÇIKLAMASI Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nde toplumsal ve siyasi unsurlarıyla birlikte ilk darbe 27 ...           • İYİ Parti Genel Başkanı Meral AKŞENER’e Yoğun İlgi Bu gün, Iğdır’a gelen İYİ Parti Genel Başkanı Meral AKŞENER’i ve beraberindeki mi...           • GÜNDÜZ GÜNEŞ,İYİ PARTİ GENEL BAŞKANI MERAL AKŞENER'İ KARŞILAMAK ÜZERE IĞDIRDA Bu gün ilimize gelecek olan İYİ Parti Genel Başkanı Sayın Meral Akşener’i karşılamak &u...           • İYİ PARTİ IĞDIR İL TEŞKİLATI GENEL BAŞKAN AKŞENER’İ KARŞILAMAYA HAZIR İYİ Parti Genel Başkanı Sayın Akşener’in Iğdır’a 15 Ağustos Çarşamba gün&u...           • Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından 2021 Mart ayından bu güne 70 milyon liralık , Gençlik ve Spor yatırımı geldi. Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından 2021 Mart ayından bu güne 70 milyon liralık (KDV ...           • Iğdır İl Defterdarı Abdulkadir BÜYÜKFIRAT Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile ilgili Bilgilendirme yaptı İlimiz Defterdarı  Abdulkadir BÜYÜKFIRAT Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ...           • Iğdır Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Başkanlığına Bülent BEKLEN adaylığını açıkladı Iğdır Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Başkanlığı’na adaylığını açıklayan B...           • YAPILANDIRMA BAŞVURULARI 31 AĞUSTOS'TA SON SGK İl Müdürü Birsen Dursun, vatandaşlarımızın yapılandırma kanunun avantajlarından...           • İSTAD Başkanı Sefer Karakoyunlu’dan Gazetemize Ziyaret İSTAD Başkanı ve geçmiş dönem MHP milletvekili adayımız Sefer Karakoyunlu ve Şehit Gaz...           • KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ ÇİFTÇİLERİMİZİN YÜZÜNÜ GÜLDÜRÜYOR      İlimizde Kırsal Kalkınma desteklerinden faydalanmak için proje h...           
Tavsiye Et
Ad, Soyad:
Gönderen:
Alıcı:
Güvenlik kodunu giriniz:
captcha
Son Videolar

Ermeni Soykırımı Yalanı ve Iğd
8751 İzlenme, 31 Yorum

Oba Köyünde Ermenilerin yaptığ
9286 İzlenme, 30 Yorum

Ermenilerin Iğdır'da yaptığı k
9021 İzlenme, 30 Yorum

Türk Askerinin 1940 yılında Ağ
9081 İzlenme, 32 Yorum
Haber Arşiv
     
Iğdır Siteleri

IĞDIR YÖRESİNDE BİTKİLER İLE YAPILAN YEMEKLER - Ziya Zakir ACAR

IĞDIR YÖRESİNDE BİTKİLER İLE YAPILAN YEMEKLER

Yazar: Ziya Zakir ACAR |  Tarih: 08 / 01 / 2021


Ekolojik denge içinde bitkiler dünya hayatının devam etmesi için doğal bir unsur olarak canlı hayatında önemli bir yere sahiptir. Bitkiler de canlıdır. Fotosentez yaparak kendi besinlerini kendileri üreten bitkiler oksijenli solunum yapan canlılar için de birinci derecede oksijen kaynağıdır.

İnsanlar için bitkiler hem yiyecek olarak önemlidir hem de hayatta kalmak için gereklidir. İnsanlar bitkilerden birçok amaçla istifade ederler. Nefes alıp vererek başlayan bu hayatta kalma düzeninde yiyecek olarak da tahıl, baklagiller, sebze ve meyveleri tüketirler.

İnsanların hayatları boyunca nefes almak dışında da her alanında olan bitkiler tarım, gıda, hayvancılık, sanayi, ticaret, endüstri gibi alanlarda insanlığın gelişmesi için ham madde olma niteliği taşır. En temel ihtiyaçların giderilmesinde, bilim ve teknolojinin gelişmesinde bitkiler insanlar için vazgeçilmezdi

Bitkiler yeryüzündeki hemen hemen bütün organizmalar açısından temel yaşam unsurudur.

İnsan hayatta kalabilmek için yaşamın başlangıcından bu yana devamlı olarak gıda, yakacak, silah, ilaç veya barınak yapımında çevresindeki bitkilerden yararlanmıştır.

Rastlantı sonucu, içgüdülerin veya gözlemlerin yardımıyla hangi bitkilerin neye iyi geldiği belirlenmiş ve bu bilgiler kuşaktan kuşağa aktarılarak devam etmiştir.

Ülkemiz insanının çoğu kırsal bölgelerde yaşadığı için doğal bitkiler ile daima yakın ilişkiler içinde olmuştur. Anadolu’da doğal bitkiler özellikle gıda ve tıbbı amaçla klanlımı oldukça yaygındır.

Doğal ortamda toplanan bitkiler çiğ olarak, kurutularak ve pişirilerek yemekte, hastalıklarda kullanılmaktadır.

Iğdır İli, gerek yükselti durumunun çok farklı olması, gerek dağ, ova ve tuzcul habitatları bir arada barındırması ve gerekse üç ülkeye sınır tek il olması sebebiyle birçok bakımdan Türkiye’nin en ilginç özelliklerine sahip illerinden birisidir.

Iğdır İlinin bir tarafında Türkiye ve Avrupa’nın en yüksek dağı olan Ağrı Dağı yükselirken, diğer tarafta Aras Nehri yatağında bulunan Ova’da her türlü ürün yetiştirilirken, adeta sıcak ve soğuk yan yana gelmektedir.

Yüksek rakımlı yayla ve tepelerde ile ovada yetişen bitkiler oldukça fazla ve çeşittedir. Yöre halkı bu imkânı bilinçli bir şekilde kullanmaktadır. Şifa dağıtan doğal su kaynakları bu çeşitliliğe ayrı bir zemin hazırlamaktadır.

Iğdır yöresinde yemekleri yapılan veya yemeklerde kullanılan otlardan bazıları:

BOZOĞLAN –(AMARANTHUS-RETROFLEXUS)

Yörede bu bitkinin genç sürgünleri ve yaprakları “ayran aşına” veya börek yapımında içine katılır. Haşlandıktan sonra yumurta veya soğanla kavrularak yenilir.

Türkiye’de Bostan bozan, Horozibiği, Kızılbacak, gibi çeşitli isimlerle anılır.

GIMIGIMI- (ANTHRİSCUS NEMOROSA SPRENGEL)

Genç sürgünleri ve yaprakları çiğ olarak veya “yoğur aşına” katılarak, gövdesi soyularak yenilir. Ayrıca turşulara tat vermek amacıyla kullanılır.

Türkiye’de Mendi, Mendo, Banda, Mendik, Piçekli gibi isimlerle anılır.

CACIK- (CHAEROPHYLLUM ANGELİCFOLİUM BİEB)

Toprak üstü genç kısımları peynir çeşidi olan ve yörede şor olarak adlandırılan deri şorunun içine ve yoğurt aşının içine katılır. Gövdesi soyularak yenilir. Yağda kavrularak yenilir.

AŞ OTU-(CYMBOCARPURN ANETHOİDES)

Toprak üstünde bulunan genç kısımları çorbalarda baharat olarak katılır.

BOĞA DİKENİ- (ERNGİUM BİLLARDİERİ DELAR)

Gövdesi soyularak yenilir. Türkiye’de; eşek dikeni, turi, tusi, çakırdikeni gibi isimlerle anılır.

KAZAYAĞI- (FALCARİA VULGARİS BERNH)

Genç sürgünleri ile “sütaşı” yapılır. tuzla şorağı konulur. “ayran aşına” katılır. Yumurta ile kavrularak yemek yapılır. Genç yaprakları çiğ olarak yenilir.

ÇAŞIR/ÇAŞUR- (FERULA RİGİDULA DC. SUBSP. RİGİDULA)

Toprak üstünde bulunan genç sürgünlerinde turşu yapılır. Yaprakları haşlandıktan sonra yağda kavrularak yenilir. Gövdesi soyularak yenilir. Hazırlanan turşusu seker hastalığına ve kolesterole iyi gelir.

BALDIRGAN- (HERACLEUM TRACHYLOMA FİSCH)

Kurutulmuş gövdelerinden çay yapılır. Mide ağrılarına iyi gelir. Yapraklarından yemek yapılır. Emziren kadınların sütünü artırır. Gövdesi soyularak yenilir. Yapraklarından etli sarma yapılır. Çok keskin bir kokusu vardır.

KELEMKEŞİR- (MALABAİLA DASYANTHA GROSSH)

Gövdesi soyularak yenilir. Kurutularak saklanır ve baharat olarak çorbalar eklenir. Genç sürgünleri “ayran aşına” katılır.

ÇOBAN KİRPİĞİ- (ACHİLLEA TENUİFOLİA LAM)

Yapraklarından hazırlanan şekli kolesterolü ve kan şekerini düşürmek için aç karına içilir. Yapraklarından hazırlanan buğunun astım ve bronşit tedavisinde kullanılır. Genç yaprakları salata olarak yenilir. Ayran ve çorbaya katılır. Haşlanarak özellikle peynirle yenilir.

AŞ YEMLİĞİ- (LEONTODON ASPERRİMUS)

Yeni çıkan yaprakları doğranarak çorbalara katılır. Ayrıca bu yapraklardan yemek yapılır.

ZİRİNÇ/ KİRİT (BERBERİS CRATAEGİNA)

Yaprakları ve olgun meyvesi yenilir. Yaprakları ekşi lezzet vermek için yemeklere katılır. Meyveleri soğuk algınlığında kullanılır.

CÜCE GÖZÜ- (CERİNTHE MİNOR )

Genç yaprakları toprak üstü kısımları yağda kavrularak yenilir. “ayran aşına” katılır. Türkiye’de Çoban kavurgası, mum çiçeği isimleri ile anılır.

TERE OTU- (LEPİDİUM VESİCARİUM L)

Toprak üstü kısımları “ayran aşına” katılır. Karaciğer hastalıklarında, safra kesesi hastalıklarında, kansızlıkta kullanılır.

KIZILCA/YABANİ İSPANAK (CHENOPODİACEAE)

Toprak üstü genç kısımları haşlanır ve daha sonra yumurta ile kavrularak pişirilir.

SALMANCA- ( CHENOPODİUM ALBUM)

Toprak üstü kısımları yumurta ile kavrularak yemek yapılır. “yoğurt aşına” katılır. Böreklerin içine kavrularak konulur. Bulgur pilavının içine katılır.

KAZANKULPU- (SALVİA BRACHYANTHA)

Bu bitkinin genç taban yapraklarından etli sarma yapılır.

MELEÇÖYÜT- (ASPARAGUS PERSİCUS BAKER)

Genç sürgünleri kaynatılır. Sonra yumurta ile kavrularak yenilir. Çorbalara, yörede yapılan yemeklerde ayran aşına katılır.

YAĞLICA- (BELLEVALİA SARMATİCA WORONOW)

Genç yaprakları süt ve pirinçle pişirilerek süt aşı yapılır. Kurutulmuş yaprakları bulgur pilavına katılır. Soğanları yenilir.

EVELİK- (RUMEX PATİENTİA)

Yörede yaprakları örülerek kurutulur. Kışın pişirilerek yenilir. Yaprakları gıda olarak, barsak düzenleyici, karın ağrısında kullanılır.

GURMUT- (CRATAGUS MEYERİ POJARK)

Olgun meyveleri taze veya kurutularak yenilir. Kurutulmuş meyvelerinden hoşaf yapılır. Köftelerin içine konulur. Meyvelerinden kapılan karışım, dolaşım sistemi bozukluklarında, şeker hastalıklarında kullanılır.




Paylaş: Facebook  Twitter  Stumbleupon  Delicious  Google

Yazarın diğer yazıları
Henüz yorum bulunmamaktadır. İlk yorumu siz yapabilirsiniz.

Ad, Soyad *
E-Mail *
Kalan karekter sayısı:
Yorum *
Güvenlik kodunu giriniz:
captcha
*
(* Doldurulması zorunlu alanlar)

İçerik Rss - Haberler Rss

Tasarım ve Programlama: Iğdırın Sesi